حسن فراهانى

542

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

جمعه 20 بهمن 1300 / 9 فوريه 1922 / 11 جمادى الثانى 1340 * معرفى كفيل ايالت آذربايجان مشير الدوله طى حكمى تلگرافى ، اسماعيل اميرفضلى را تا ورود والى جديد 1 به كفالت آذربايجان منصوب كرد . 2 * شكست ژاندارم‌هاى شورشى اسماعيل اميرفضلى با مخابرهء تلگرافى از تبريز پيروزى نيروهاى دولتى و شكست ژاندارم‌ها را به وزارت جنگ گزارش داد . متن تلگراف اميرفضلى بدين شرح است : « . . . از ساعت 6 قبل از ظهر كه متمردين مقدمتا شروع به حمله و جنگ نمودند و به نام نامى دولت و اقبال بىزوال حضرت اشرف روحنا فداه به كلى قطع ريشه فساد گرديد و متمردين جمعى دستگير و مقتول و عده‌اى فرارى شدند . الان كه 5 ساعت از ليلهء 20 دلو ( 20 بهمن ) مىگذرد تمام شهر در تصرف قواى نظامى . . . . » 3 * دستگيرى مبلغ بلشويكى در انزلى يك تبعه روسى حامل اوراقى حاوى مطالبى در باب تبليغات و انديشه‌هاى بلشويكى به انزلى وارد شد . در همان به دو ورود گمرك انزلى او را توقيف نمود . پس از حضور كارگزار گيلان و حكمران انزلى در محل گمرك و پس از مذاكره كارگزار با كنسول روس ، قرار شد آن اوراق در گمرك سوزانده شود و فرد دستگير شده 4 نيز به روسيه تبعيد شود . 5 * گزارش وابسته نظامى فرانسه دربارهء اوضاع آذربايجان امروز وابسته نظامى فرانسه گزارشى محرمانه درباره اوضاع آذربايجان براى وزير جنگ فرانسه ، به شرح ذيل ارسال كرد : « . . . منطقه تبريز و درياچه اروميه مغشوش و ناآرام است و علت آن ناشى از اقدام رضا خان در خصوص فرستادن تعدادى از افراد قزاق به داخل ژاندارمرى است كه اين تشنج را پديد آورده است . به علاوه اينكه ، ژاندارم‌ها حقوق مناسبى دريافت نمىكردند و از جانب ديگر ، افسران ژاندارمرى هم كه به داخل هنگ قزاق منتقل گرديدند زيردست افسران قزاق قرار گرفتند كه از آنها سابقه خدمت كمترى داشتند . اين آشوب‌ها نيز ابتدا از بندر شرفخانه آغاز گرديد . . . » 6 * توضيح سفارت شوروى در خصوص بسته بودن راه سرخس و مرز خراسان به روسيه به دنبال شكايت مجدد مسافرين و تجار به خاطر بسته شدن دوباره راه سرخس و كليه مرزهاى خراسان به خاك روسيه ، 7 سفارت روسيه امروز اعلام كرد ، راه سرخس مسدود نبوده و نيست و علت شكايت تجار ايرانى اين است كه ادارهء گمرك براساس قوانين تجارتى جمهورى سوسياليستى شوروى از حمل‌ونقل كالا از خراسان به تركستان جلوگيرى مىنمايد . 8 * دليل جلوگيرى از ورود بلشويك‌ها به خراسان به دليل ورود آزادانه روس‌ها به ايران روزبه‌روز بر تعداد مبلغين بلشويك در مشهد افزوده مىشد . « مقرب السلطنه » كارگزار مشهد به وزارت امور خارجه پيشنهاد داد ، در اين مقطع زمانى كه بيمارى تيفوس از تركستان به عشق‌آباد سرايت نموده و ممكن است بواسطه ورود روس‌ها ، اين بيمارى به مرزهاى ايران نيز سرايت كند به بهانهء جلوگيرى از سرايت اين بيمارى ، مدتى مرزهاى مجاور با روسيه مسدود شود تا بدين وسيله راه به روى بلشويك‌ها بسته شده و از طرف ديگر ايالت خراسان نيز ، با كمك نظميه مشهد و ديگر ولايات خراسان پس از شناسايى مبلغين آنها را از خراسان به روسيه تبعيد نمايد و اداره گمرك نيز درباره افرادى كه قصد ورود به ايران دارند ، تحقيقات لازم را انجام دهد و به افراد مظنون اجازه عبور ندهد . 9